و داستان دو پسر آدم
را به درستى بر ایشان بخوان هنگامى که [هر یک از آن دو] قربانیى پیش داشتند پس از
یکى از آن دو پذیرفته شد و از دیگرى پذیرفته نشد [قابیل] گفتحتما تو را خواهم کشت
[هابیل] گفتخدا فقط از تقواپیشگان مىپذیرد«27»
اگر دستخود را به سوى من دراز کنى تا مرا بکشى من
دستم را به سوى تو دراز نمىکنم تا تو را بکشم چرا که من از خداوند پروردگار
جهانیان مىترسم«28»
من مىخواهم تو با گناه من و گناه خودت [به سوى
خدا] بازگردى و در نتیجه از اهل آتش باشى و این استسزاى ستمگران«29»
پس نفس [اماره]اش او را به قتل برادرش ترغیب کرد و
وى را کشت و از زیانکاران شد«30»
پس خدا زاغى را برانگیخت که زمین را مىکاوید تا
به او نشان دهد چگونه جسد برادرش را پنهان کند [قابیل] گفت واى بر من آیا عاجزم که
مثل این زاغ باشم تا جسد برادرم را پنهان کنم پس از [زمره] پشیمانان گردید«31»
از این روى بر فرزندان اسرائیل مقرر داشتیم که هر
کس کسى را جز به قصاص قتل یا [به کیفر] فسادى در زمین بکشد چنان است که گویى همه
مردم را کشته باشد و هر کس کسى را زنده بدارد چنان است که گویى تمام مردم را زنده
داشته است و قطعا پیامبران ما دلایل آشکار براى آنان آوردند [با این همه] پس از آن
بسیارى از ایشان در زمین زیادهروى مىکنند«32»
سزاى کسانى که با [دوستداران] خدا و پیامبر او
مىجنگند و در زمین به فساد مىکوشند جز این نیست که کشته شوند یا بر دار آویخته
گردند یا دست و پایشان در خلاف جهتیکدیگر بریده شود یا از آن سرزمین تبعید گردند
این رسوایى آنان در دنیاست و در آخرت عذابى بزرگ خواهند داشت«33»
مگر کسانى که پیش از آنکه بر ایشان دستیابید توبه
کرده باشند پس بدانید که خدا آمرزنده مهربان است«34»
اى کسانى که ایمان آوردهاید از خدا پروا کنید و
به او [توسل و] تقرب جویید و در راهش جهاد کنید باشد که رستگار شوید«35»
در حقیقت کسانى که کفر ورزیدند اگر تمام آنچه در
زمین است براى آنان باشد و مثل آن را [نیز] با آن [داشته باشند] تا به وسیله آن
خود را از عذاب روز قیامت بازخرند از ایشان پذیرفته نمىشود و عذابى پر درد خواهند
داشت«36»
مىخواهند که از آتش بیرون آیند در حالى که از آن
بیرون آمدنى نیستند و براى آنان عذابى پایدار خواهد بود«37»
و مرد و زن دزد را به سزاى آنچه کردهاند دستشان
را به عنوان کیفرى از جانب خدا ببرید و خداوند توانا و حکیم است«38»
پس هر که بعد از ستمکردنش توبه کند و به صلاح آید
خدا توبه او را مىپذیرد که خدا آمرزنده مهربان است«39»
مگر ندانستهاى که فرمانروایى آسمانها و زمین از
آن خداست هر که را بخواهد عذاب مىکند و هر که را بخواهد مىبخشد و خدا بر هر چیزى
تواناست«40»
اى پیامبر کسانى که در کفر شتاب مىورزند تو را
غمگین نسازند [چه] از آنانکه با زبان خود گفتند ایمان آوردیم و حال آنکه دلهایشان
ایمان نیاورده بود و [چه] از یهودیان [آنان] که [به سخنان تو] گوش مىسپارند [تا
بهانهاى] براى تکذیب [تو بیابند] و براى گروهى دیگر که [خود] نزد تو نیامدهاند
خبرچینى [=جاسوسى] مىکنند کلمات را از جاهاى خود دگرگون مىکنند [و] مىگویند اگر
این [حکم] به شما داده شد آن را بپذیرید و اگر آن به شما داده نشد پس دورى کنید و
هر که را خدا بخواهد به فتنه درافکند هرگز در برابر خدا براى او از دست تو چیزى بر
نمىآید اینانند که خدا نخواسته دلهایشان را پاک گرداند در دنیا براى آنان رسوایى
و در آخرت عذابى بزرگ خواهد بود«41»
پذیرا و شنواى دروغ هستند [و] بسیار مال حرام
مىخورند پس اگر نزد تو آمدند [یا] میان آنان داورى کن یا از ایشان روى برتاب و
اگر از آنان روى برتابى هرگز زیانى به تو نخواهند رسانید و اگر داورى مىکنى پس به
عدالت در میانشان حکم کن که خداوند دادگران را دوست مىدارد«42»
و چگونه تو را داور قرار مىدهند با آنکه تورات
نزد آنان است که در آن حکم خدا [آمده] ستسپس آنان بعد از این [طلب داورى] پشت
مىکنند و [واقعا] آنان مؤمن نیستند«43»
ما تورات را که در آن رهنمود و روشنایى بود نازل
کردیم پیامبرانى که تسلیم [فرمان خدا] بودند به موجب آن براى یهود داورى مىکردند
و [همچنین] الهیون و دانشمندان به سبب آنچه از کتاب خدا به آنان سپرده شده و بر آن
گواه بودند پس از مردم نترسید و از من بترسید و آیات مرا به بهاى ناچیزى مفروشید و
کسانى که به موجب آنچه خدا نازل کرده داورى نکردهاند آنان خود کافرانند«44»
و در [تورات] بر آنان مقرر کردیم که جان در مقابل
جان و چشم در برابر چشم و بینى در برابر بینى و گوش در برابر گوش و دندان در برابر
دندان مىباشد و زخمها [نیز به همان ترتیب] قصاصى دارند و هر که از آن
[قصاص]درگذرد پس آن کفاره [گناهان] او خواهد بود و کسانى که به موجب آنچه خدا نازل
کرده داورى نکردهاند آنان خود ستمگرانند«45»
و عیسى پسر مریم را به دنبال آنان [=پیامبران
دیگر] درآوردیم در حالى که تورات را که پیش از او بود تصدیق داشت و به او انجیل را
عطا کردیم که در آن هدایت و نورى است و تصدیقکننده تورات قبل از آن است و براى
پرهیزگاران رهنمود و اندرزى است«46»
و اهل انجیل باید به آنچه خدا در آن نازل کرده
داورى کنند و کسانى که به آنچه خدا نازل کرده حکم نکنند آنان خود نافرمانند«47»
و ما این کتاب [=قرآن] را به حق به سوى تو فرو
فرستادیم در حالى که تصدیقکننده کتابهاى پیشین و حاکم بر آنهاست پس میان آنان بر
وفق آنچه خدا نازل کرده حکم کن و از هواهایشان [با دور شدن] از حقى که به سوى تو
آمده پیروى مکن براى هر یک از شما [امتها] شریعت و راه روشنى قرار دادهایم و اگر
خدا مىخواستشما را یک امت قرار مىداد ولى [خواست] تا شما را در آنچه به شما
داده است بیازماید پس در کارهاى نیک بر یکدیگر سبقت گیرید بازگشت [همه] شما به سوى
خداست آنگاه در باره آنچه در آن اختلاف مىکردید آگاهتان خواهد کرد«48»
و میان آنان به موجب آنچه خدا نازل کرده داورى کن
و از هواهایشان پیروى مکن و از آنان برحذر باش مبادا تو را در بخشى از آنچه خدا بر
تو نازل کرده به فتنه دراندازند پس اگر پشت کردند بدان که خدا مىخواهد آنان را
فقط به [سزاى] پارهاى از گناهانشان برساند و در حقیقت بسیارى از مردم نافرمانند«49»
آیا خواستار حکم جاهلیتاند و براى مردمى که یقین
دارند داورى چه کسى از خدا بهتر است«50»
اى کسانى که ایمان آوردهاید یهود و نصارى را
دوستان [خود] مگیرید [که] بعضى از آنان دوستان بعضى دیگرند و هر کس از شما آنها را
به دوستى گیرد از آنان خواهد بود آرى خدا گروه ستمگران را راه نمىنماید«51»
مىبینى کسانى که در دلهایشان بیمارى است در
[دوستى] با آنان شتاب مىورزند مىگویند مىترسیم به ما حادثه ناگوارى برسد امید
استخدا از جانب خود فتح [منظور] یا امر دیگرى را پیش آورد تا [در نتیجه آنان] از
آنچه در دل خود نهفته داشتهاند پشیمان گردند«52»
و کسانى که ایمان آوردهاند مىگویند آیا اینان
بودند که به خداوند سوگندهاى سخت مىخوردند که جدا با شما هستند اعمالشان تباه شد
و زیانکار گردیدند«53»
اى کسانى که ایمان آوردهاید هر کس از شما از دین
خود برگردد به زودى خدا گروهى [دیگر] را مىآورد که آنان را دوست مىدارد و آنان
[نیز] او را دوست دارند [اینان] با مؤمنان فروتن [و] بر کافران سرفرازند در راه
خدا جهاد مىکنند و از سرزنش هیچ ملامتگرى نمىترسند این فضل خداست آن را به هر که
بخواهد مىدهد و خدا گشایشگر داناست«54»
ولى شما تنها خدا و پیامبر اوست و کسانى که ایمان
آوردهاند همان کسانى که نماز برپا مىدارند و در حال رکوع زکات مىدهند«55»
و هر کس خدا و پیامبر او و کسانى را که ایمان
آوردهاند ولى خود بداند [پیروز است چرا که] حزب خدا همان پیروزمندانند«56»
اى کسانى که ایمان آوردهاید کسانى را که دین شما
را به ریشخند و بازى گرفتهاند [چه] از کسانى که پیش از شما به آنان کتاب داده شده
و [چه از] کافران دوستان [خود] مگیرید و اگر ایمان دارید از خدا پروا دارید«57»
و هنگامى که [به وسیله اذان مردم را] به نماز
مىخوانید آن را به مسخره و بازى مىگیرند زیرا آنان مردمىاند که نمىاندیشند«58»
بگو اى اهل کتاب آیا جز این بر ما عیب مىگیرید که
ما به خدا و به آنچه به سوى ما نازل شده و به آنچه پیش از این فرود آمده است ایمان
آوردهایم و اینکه بیشتر شما فاسقید«59»
بگو آیا شما را به بدتر از [صاحبان] این کیفر در
پیشگاه خدا خبر دهم همانان که خدا لعنتشان کرده و بر آنان خشم گرفته و از آنان
بوزینگان و خوکان پدید آورده و آنانکه طاغوت را پرستش کردهاند اینانند که از نظر
منزلت بدتر و از راه راست گمراهترند«60»
و چون نزد شما مىآیند مىگویند ایمان آوردیم در
حالى که با کفر وارد شده و قطعا با همان [کفر] بیرون رفتهاند و خدا به آنچه پنهان
مىداشتند داناتر است«61»
و بسیارى از آنان را مىبینى که در گناه و تعدى و
حرامخوارى خود شتاب مىکنند واقعا چه اعمال بدى انجام مىدادند«62»
چرا الهیون و دانشمندان آنان را از گفتار
گناه[آلود] و حرامخوارگىشان باز نمىدارند راستى چه بد است آنچه انجام مىدادند«63»
و یهود گفتند دستخدا بسته است دستهاى خودشان بسته
باد و به [سزاى ] آنچه گفتند از رحمتخدا دور شوند بلکه هر دو دست او گشاده است هر
گونه بخواهد مىبخشد و قطعا آنچه از جانب پروردگارت به سوى تو فرود آمده بر طغیان
و کفر بسیارى از ایشان خواهد افزود و تا روز قیامت میانشان دشمنى و کینه افکندیم
هر بار که آتشى براى پیکار برافروختند خدا آن را خاموش ساخت و در زمین براى فساد
مىکوشند و خدا مفسدان را دوست نمىدارد«64»
و اگر اهل کتاب ایمان آورده و پرهیزگارى کرده
بودند قطعا گناهانشان را مىزدودیم و آنان را به بوستانهاى پر نعمت درمىآوردیم«65»
و اگر آنان به تورات و انجیل و آنچه از جانب
پروردگارشان به سویشان نازل شده است عمل مىکردند قطعا از بالاى سرشان [برکات
آسمانى] و از زیر پاهایشان [برکات زمینى] برخوردار مىشدند از میان آنان گروهى
میانهرو هستند و بسیارى از ایشان بد رفتار مىکنند«66»
اى پیامبر آنچه از جانب پروردگارت به سوى تو نازل
شده ابلاغ کن و اگر نکنى پیامش را نرساندهاى و خدا تو را از [گزند] مردم نگاه
مىدارد آرى خدا گروه کافران را هدایت نمىکند«67»
بگو اى اهل کتاب تا [هنگامى که] به تورات و انجیل
و آنچه از پروردگارتان به سوى شما نازل شده است عمل نکردهاید بر هیچ [آیین بر
حقى] نیستید و قطعا آنچه از جانب پروردگارت به سوى تو نازل شده بر طغیان و کفر
بسیارى از آنان خواهد افزود پس بر گروه کافران اندوه مخور«68»
کسانى که ایمان آورده و کسانى که یهودى و صابئى و
مسیحىاند هر کس به خدا و روز بازپسین ایمان آورد و کار نیکو کند پس نه بیمى بر
ایشان است و نه اندوهگین خواهند شد«69»
ما از فرزندان اسرائیل سخت پیمان گرفتیم و به
سویشان پیامبرانى روانه کردیم هر بار پیامبرى چیزى بر خلاف دلخواهشان برایشان آورد
گروهى را تکذیب مىکردند و گروهى را مىکشتند«70»
و پنداشتند کیفرى در کار نیست پس کور و کر شدند
سپس خدا توبه آنان را پذیرفت باز بسیارى از ایشان کور و کر شدند و خدا به آنچه
انجام مىدهند بیناست«71»
کسانى که گفتند خدا همان مسیح پسر مریم است قطعا
کافر شدهاند و حال آنکه مسیح مىگفت اى فرزندان اسرائیل پروردگار من و پروردگار
خودتان را بپرستید که هر کس به خدا شرک آورد قطعا خدا بهشت را بر او حرام ساخته و
جایگاهش آتش است و براى ستمکاران یاورانى نیست«72»
کسانى که [به تثلیث قائل شده و] گفتند خدا سومین
[شخص از] سه [شخص یا سه اقنوم] است قطعا کافر شدهاند و حال آنکه هیچ معبودى جز
خداى یکتا نیست و اگر از آنچه مىگویند باز نایستند به کافران ایشان عذابى دردناک
خواهد رسید«73»
چرا به درگاه خدا توبه نمىکنند و از وى آمرزش
نمىخواهند و خدا آمرزنده مهربان است«74»
مسیح پسر مریم جز پیامبرى نبود که پیش از او [نیز]
پیامبرانى آمده بودند و مادرش زنى بسیار راستگو بود هر دو غذا مىخوردند بنگر
چگونه آیات [خود] را براى آنان توضیح مىدهیم سپس ببین چگونه [از حقیقت] دور
مىافتند«75»
بگو آیا غیر از خدا چیزى را که اختیار زیان و سود
شما را ندارد مىپرستید و حال آنکه خداوند شنواى داناست«76»
بگو اى اهل کتاب در دین خود بناحق گزافهگویى
نکنید و از پى هوسهاى گروهى که پیش از این گمراه گشتند و بسیارى [از مردم] را
گمراه کردند و [خود] از راه راست منحرف شدند نروید«77»